Trong bối cảnh công nghiệp hiện đại, việc tối ưu hoá hệ thống sản xuất không chỉ nhằm nâng cao năng suất mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến việc giảm lãng phí tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và cải thiện hiệu quả vận hành. Để đạt được điều này, việc ứng dụng các công cụ phân tích và mô phỏng đóng vai trò then chốt. Trong số đó, phần mềm mô phỏng như FlexSim và công cụ bảng tính truyền thống như Excel là hai phương pháp phổ biến, mỗi phương pháp có những ưu điểm và hạn chế riêng.

Trước hết, Excel là một công cụ quen thuộc, dễ tiếp cận và được sử dụng rộng rãi trong nhiều doanh nghiệp. Với khả năng xử lý dữ liệu, xây dựng bảng tính, và thực hiện các phép tính thống kê cơ bản, Excel hỗ trợ tốt trong việc phân tích dữ liệu sản xuất, lập kế hoạch và theo dõi hiệu suất. Người dùng có thể xây dựng các mô hình đơn giản để tính toán chi phí, thời gian sản xuất hoặc tối ưu hoá lịch trình. Tuy nhiên, Excel có hạn chế lớn trong việc mô phỏng các hệ thống sản xuất phức tạp. Khi hệ thống có nhiều biến động, dòng chảy vật liệu đa chiều hoặc sự tương tác giữa các công đoạn, Excel trở nên khó quản lý và dễ gây sai sót.

Ngược lại, FlexSim là một phần mềm mô phỏng chuyên sâu, được thiết kế để xây dựng mô hình 3D của hệ thống sản xuất và chuỗi cung ứng. Điểm mạnh của FlexSim nằm ở khả năng mô phỏng động (dynamic simulation), cho phép người dùng quan sát trực quan dòng chảy của nguyên vật liệu, máy móc và nhân công theo thời gian thực. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể thử nghiệm nhiều kịch bản khác nhau mà không cần can thiệp vào hệ thống thực tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc tối ưu hoá sản xuất bền vững, vì người dùng có thể đánh giá mức tiêu thụ năng lượng, phát sinh chất thải và hiệu quả sử dụng tài nguyên trong từng phương án.

Một ưu điểm nổi bật của FlexSim là khả năng phân tích “what-if” – tức là kiểm tra các giả định khác nhau để tìm ra phương án tối ưu. Ví dụ, doanh nghiệp có thể mô phỏng việc thay đổi bố trí nhà xưởng, điều chỉnh số lượng máy móc hoặc tối ưu lịch vận hành để giảm thời gian chờ và tiêu hao năng lượng. Trong khi đó, việc thực hiện các phân tích tương tự trên Excel sẽ tốn nhiều thời gian và khó đảm bảo độ chính xác khi hệ thống trở nên phức tạp.

Tuy nhiên, FlexSim cũng có những hạn chế nhất định. Chi phí đầu tư phần mềm và đào tạo nhân lực tương đối cao, đòi hỏi người dùng phải có kiến thức về mô phỏng và tư duy hệ thống. Ngoài ra, thời gian xây dựng mô hình ban đầu có thể dài hơn so với việc lập bảng tính trên Excel. Vì vậy, đối với các doanh nghiệp nhỏ hoặc các bài toán đơn giản, Excel vẫn là lựa chọn phù hợp nhờ tính linh hoạt và chi phí thấp.

Từ góc độ phát triển bền vững, FlexSim tỏ ra vượt trội hơn nhờ khả năng mô phỏng toàn diện và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu động. Doanh nghiệp có thể giảm thiểu lãng phí, tối ưu hoá sử dụng tài nguyên và cải thiện hiệu quả năng lượng thông qua việc thử nghiệm trước các kịch bản sản xuất. Trong khi đó, Excel phù hợp hơn với vai trò hỗ trợ phân tích dữ liệu và lập kế hoạch ở mức cơ bản.

Tóm lại, cả FlexSim và Excel đều có vai trò nhất định trong việc tối ưu hoá hệ thống sản xuất. Excel phù hợp với các bài toán đơn giản, chi phí thấp và dễ triển khai, trong khi FlexSim là công cụ mạnh mẽ cho các hệ thống phức tạp và mục tiêu phát triển bền vững dài hạn. Việc lựa chọn công cụ phù hợp phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, mức độ phức tạp của hệ thống và mục tiêu tối ưu hoá mà doanh nghiệp hướng tới.

Một số hình ảnh ghi nhận được tại hội thảo